Marokko

De Gisborg ligt afgemeerd in haar tijdelijke nieuwe thuishaven op Lanzarote en wij maken  een laatste uitstapje vanaf de boot naar Marokko.

Het contrast tussen Lanzarote en Marrakech is gigantisch. Van de rust, dobberend achter ons ankertje in Playa Francesa komen we in een totaal andere wereld. De taxi vanaf het vliegveld brengt ons naar een riad in de medina( het ommuurde centrum) van de stad. Dit betekent dat hij zich al toeterend en schreeuwend uit het raampje door de nauwe straatjes moet wurmen waar iedereen zich een weg baant: lopend; fietsend,liefst met hele ladingen op de bagagedrager; stinkende knetterende brommers,pakezels, paardenkoetsjes met toeristen, hand- en ezelkarren, kleine vrachtwagentjes… Dit terwijl er allerlei koopwaar uitgestald is in de kleine winkeltjes maar ook daarbuiten en vooral ook op de grond. Het is een kakofonie van beweging, geluid en stinkende walmen. We komen ogen en oren te kort. De vrouwen in dit oude stadsgedeelte zijn meestal gesluierd en er lopen opvallend veel vrouwen rond die hun gezicht helemaal bedekt hebben. Het grappige is dat ze elkaar toch gewoon herkennen en gezellig met elkaar gaan staan kletsen als ze een bekende tegenkomen. Geweldig ook om te zien wat er allemaal op die brommertjes rondrijdt: zowel mannen als vrouwen in wapperende gewaden, soms met een paar koters erbij, soms met een lading koopwaar metershoog opgestapeld of een ladder die gewoon in de breedte achterop vastgebonden is…

En daarna weer de rust als we in de riad arriveren: schitterend ingericht, vol pracht en praal,rozenblaadjes, vruchten en met een klaterend fonteintje. Hier krijgen we muntthee en koekjes geserveerd en kunnen we even bijkomen.

Na 2 dagen Marrakesh zijn we blij dat we aan de stad kunnen ontsnappen. We hebben een huurautootje waarmee we het gebied ten zuiden van het Atlasgebergte willen gaan bekijken: het gebied van de Berbers en de nomaden.

 Hier vind je veel oude kasbahs en ksoer; wooncomplexen en burchten die gebouwd zijn van leem, vermengd met stenen of met stro ( al naar gelang wat er voorhanden is in een bepaald gebied). Ze liggen vooral langs de oude karavaanroutes van midden-Afrika naar het noorden. Sommigen zijn opgeknapt en zijn een toeristische attractie; sommigen zijn verworden tot ruïnes; sommigen worden nog bewoond.

In de kasba en de omgeving van Aït ben Hadou zijn veel speelfilms opgenomen zoals ’Laurence of Arabia’, ’The Persian prince’ en ‘Asterix en Obelix’. 

Ook de ‘gewone’ huisjes worden vaak nog bewoond. Het zijn eveneens lemen nederzettingen die als een soort blokkendozen her en der tegen de hellingen aan liggen, gewoon in dezelfde kleur als de ( kale) bergen.

Ten zuiden van de Atlas begint het woestijngebied al. Het is er droog, kaal en stoffig met hier en daar een wat vruchtbaarder gedeelte als er een riviertje is of water dicht onder het oppervlak zit. Het is bikkelen als je hier woont en dat zie je aan alles. Palmbomen, vooral dadels, overleven nog wel omdat ze diepe wortels hebben maar verder is het moeizaam boeren hier. Er zijn veel kuddes schapen, geiten en ook wel dromedarissen. We rijden eindeloze stukken door het ‘niets’ maar overal kom je kuddes met herders tegen.

We willen ook heel graag naar de zandduinen van de woestijn. Voor ons het clichévoorbeeld van een woestijnlandschap dus na een paar dagen belanden we in Merzouga in de Tafilalt oase. De rit ernaartoe is al bijzonder omdat we op een gegeven moment een bord volgen waar ‘circuit touristique’ op staat. Dit begint heel goed met een mooi geasfalteerd weggetje dat langs de ruines van het eens bloeiende handelscentrum Sijilmassa voert maar het wordt almaar slechter en terwijl wij blijven hopen dat we ooit weer eens op de doorgaande weg belanden, ploegen we voort over steeds zanderiger en modderiger wordende  ‘weggetjes’. Dit onder het toeziend oog van hoofdschuddende bewoners in de nederzettingen waar we langs kruipen. Dit is het tweede moment dat we ons een 4×4 wensen. De eerste keer was een rit in het donker  over een ‘dirtroad’ van 40 km, waarvan goedbedoelende tapijtverkopers hadden beweerd dat we dat in 40 minuten konden rijden, terwijl het 2 uur bleek te duren en ons hyundaitje er ook niet helemaal van gecharmeerd was.

In de loop van onze reis beseffen we steeds vaker dat we er verstandiger aan hadden gedaan een flinke terreinwagen te huren!

Maar ja, berouw komt na de zonde.

In Merzouga gaan we helemaal op de toeristische toer: om te beginnen maken we een rondrit in een 4×4 met gids waarbij we een dorpje waar zwarte Marokkanen wonen gaan bekijken en we onder het genot van een kopje muntthee en pinda’s een muzikaal optreden krijgen; vervolgens rijden we een stukje van de Paris/Dakar route, maar dan in tegengestelde richting namelijk naar het noorden; we gaan kijken bij een kleine mijn, die de Fransen hebben achtergelaten met medeneming van alle gereedschappen en waar nu een paar Marokkanen met primitieve spullen ploeteren om glittersteentjes uit de rotsen te krijgen; en we gaan op de thee( met pinda’s en dadels vol vliegen) bij een echte nomadenfamilie.

Toch is deze rondrit heel bijzonder. Onze gids is zelf een nomadenzoon en weet heel veel te vertellen. Als we theedrinken met de nomadenman ( de vrouwen en kinderen blijven op de achtergrond) vertelt deze aan onze gids dat hij vroeger nog met diens vader heeft gereisd.

We zien verschillende nomadententen ,niet alleen op deze plek maar in een groot gedeelte van de streek ten zuiden van de Atlas. Het is ongelooflijk primitief in onze ogen. Primitiever dan het tentenkampje waar wij ’s avonds op de bult van een dromedaris naar toe wiebelen. Anderhalf uur deinen we op deze ‘schepen van de woestijn’ de zandduinen in.

 We zijn met 2 Franse meiden en 2 gidsen en het is werkelijk een unieke ervaring. De stilte, de leegte en de schitterend gevormde zandduinen.

 Na de zonsondergang eten en slapen we in de tenten.

 Gezellige en interessante gesprekken met onze gidsen en de Françaises en een wat harde en koude nacht ( misschien word ik hier toch wat te oud voor)in de tent maken dat je er de volgende ochtend graag uit wilt om de zonsopgang te bekijken. Daarna ontbijt en weer anderhalf uur deinen op onze dromedarissen. Geweldig.

Vanuit Merzouga rijden we in 2 flinke etappes naar Tafraoute. Deze plaats ligt ten zuiden van de Anti Atlas en het gebied schijnt erg mooi te zijn. Het is inderdaad wat lieflijker ( als je dat woord überhaupt zou kunnen gebruiken) dan in het oosten. We maken een mooie wandeling door de Gorges d’Aït Mansour waar heel veel dadelpalmen staan.

 Nu realiseer ik me pas dat die oranje bossen waar de ezeltjes mee volgepakt waren vers geplukte dadeltakken waren. Waar de ezeltjes trouwens mee volgepakt worden is onvoorstelbaar ; niet alleen dadeltakken, gedroogd hout en balen stro maar ook allerlei handelswaar, hele ameublementen en we zien zelfs een keer een ‘bomezel’ die 4 grote en 2 kleine butagasflessen om zich heen gedrapeerd gekregen heeft.

In de buurt van Tafraoute logeren we in een ksar die opgezet is door een Nederlandse. Helemaal in haar piere eentje heeft ze dit aangepakt. Heel knap, maar ze vertelt wel dat ze dit niet nog een keer zou doen; zo moeizaam ging het. Maar nu staat ze als één van de 4 genomineerde adressen in deze buurt die in aanmerking komen voor een logeerpartij van de koning. Koning Mohammed VI is iemand die het hele land op gezette tijden bezoekt. Als je door Marokko rijdt kun je goed zien of hij net geweest is in een bepaald gebied of dat er een bezoek aan zit te komen. In het eerste geval hangen er nog overal Marokkaanse vlaggen en zien de stoepen en straten er piekfijn uit. Ook de gebouwen zitten dan goed in de verf en er staan overal jonge palmbomen die net geplant zijn. In het tweede geval wordt er hard gewerkt aan stoepen en straten en het in de verf zetten van gebouwen. Dit was dus de situatie in Tafraoute.

Na Tafraoute rijden we weer richting Marrakech, over de ijzingwekkende Tizi-n-Test pas met nog een laatste stop van 2 dagen/nachten in de buurt van Asni. Dit is echt een toeristisch paradijsje met een schitterende tuin vol rozen en bougainville, een (te koud) zwembad, verschillende terrassen en de kamers in een soort van bungalows met een open haard die ’s avonds voor je wordt aangestoken.

Hier krijgen we tijdens een wandeling nog een laatste staaltje van Marokkaanse verkoopkunde. Meestal verwacht je de verkooptrucs wel  maar als je helemaal in het niks iemand tegen het lijf loopt waar je een gesprek mee begint over je reis en over zijn studie en gezin en die dan na 10 minuten een zakje uit z’n rugtas tevoorschijn tovert met wat prullaria die bij zijn grootouders in het winkeltje worden verkocht…..dan kan je niets anders doen dan wat van hem te kopen voor veel te veel geld   ( ‘Ik weet dat jullie het voor mij doen en niet voor de spullen…´ ). Maar daarna worden we uitgenodigd om bij hem thuis thee te komen drinken en dat is ook wel speciaal. Hij woont met vrouw en 3 kindjes nog bij z´n ouders in een klein huisje van leem en daar zitten we dan op de bank, terwijl zijn moeder de thee maakt, zijn vrouw de was aan het doen is en wij een kleverig kusje krijgen van de jongste telg.

Tot slot nog één dag Marrakech. Het went al, alhoewel het nu extra druk is in de straatjes. Er wordt gezeuld met ( levende) schapen in karren en op brommers; er worden hoopjes stro en hooi verkocht en er wordt houtskool en spiesen verkocht. Maar het belangrijkste: kleren, schoenen en tassen.

 Hele hopen kleren waar de vrouwen in staan te graaien en waar de verkopers luidkeels bij staan te roepen alsof het een veiling is. Ze maken er soms een hele show van. Een zeer opgewonden sfeertje en dat allemaal omdat het offerfeest er aan komt. Woensdag de 17e moet ieder gezin een schaap slachten. Oorspronkelijk gaat het om het verhaal van Ibrahim ( voor ons Abraham) die bereid was zijn zoon Isaak te offeren aan God maar deze uiteindelijk mocht vervangen door een schaap. Voor de Islamitische Marokkanen is het nu het belangrijkste feest van het jaar en worden de familiebanden aangehaald door samen ( o.a. het schaap) te eten en te feesten.

Zondagochtend, 2 weken nadat we in Marrakech aankwamen worden we weer wakker in de riad waar we waren begonnen. De zon schijnt, het fonteintje klatert en het schaap van de familie blaat gelaten, ergens in het huis, alsof ze zich bewust is van haar naderende lot.

2 reacties op “Marokko”

  1. Dick en Saskia zegt:

    Gerard en Marianne,

    Wat een prachtig verhaal. Je schrijft heel beeldend. Loop jij daar ook met een sluier rond, of is dat niet nodig?
    Het zal wel weer een grote overgang zijn als jullie weer op de boot zitten. Een training in flexibiliteit.

    Wat mij in zulke landen vermoeiend lijkt is dat iedereen wat van je moet; iedereen een wandelende portemonne in je ziet. Maar misschien wen je daar aan.

    Kom je in Marrakech ook nog veel oude hippies tegen? CSN&Y schreven er een lied over. Eind jaren 60 waren de Rolling Stones er ook te vinden. Daar kon je immers ongestoord veel drugs gebruiken. In de net verschenen biografie van Keith Richards wordt dat uitgebreid beschreven. Keith kaapte daar trouwens ook Anita Pallenberg van Brian Jones. Het schijnt volgens de recensie trouwens geen topboek te zijn.

    Vele hippies moeten hen gevolgd zijn. De meesten zijn natuurljk allang weer terug, maar misschien zijn er nog een paar aan lager wal geraakte exemplaren. Of oudere jongeren die er een soort bedevaartplaats van maken.

    Deze zomer waren wij in California en New Mexico, daar zag je dat ook op sommige plaatsen zoals Santa Cruz en Santa Fe. Inclusief retro-concerten. Ik was te jong om hippie te zijn (en had dat ook nooit willen zijn), maar ik merk dan toch dat ik het een heel intigrerend fenomeen vind.

    Veel plezier nog de komende weken, tot spoedig ziens.

  2. Geert zegt:

    Lieve mensen,
    Wat een mooie belevenissen en wat een heerlijk verhaal, zeer goed geschreven. Ik kon de geiten en andere beesten gewoon ruiken!!
    Zal wel weer een groot genoegen zijn voor jullie om straks, weg van die Marokkaanse drukte, weer heerlijk op je schip te stappen.
    Voor jullie info: de eerste sneeuw wordt deze week hier in NL verwacht; zou dus nog maar even blijven waar jullie nu zijn……..
    Have fun!!